Odpady Gospodarka o obiegu zamkniętym – dlaczego jest tak ważna?
Gospodarka linearna oparta na schemacie wyprodukuj-wykorzystaj-wyrzuć nie ma już przyszłości. Rabunkowe wykorzystanie surowców oraz brak wystarczającej presji na racjonalne wykorzystanie energii sprawia, że niepokojąco szybko wykorzystujemy zasoby naturalne i surowce dostępne na naszej planecie. Ponadto drugą stroną tego problemu są zalegające na wysypiskach oraz przedostające się do środowiska, w tym do mórz i oceanów, odpady.
 
Jak bardzo palące są problemy opisane powyżej najlepiej pokazuje rozmiar Wielkiej Oceanicznej Plamy Śmieci. Szacuje się, że jej wielkość przekracza ponad pięciokrotnie (!) powierzchnię Polski. Do myślenia daje też fakt, że mikroplastiki przedostają się do łancuchów pokarmowych i mogą np. za pośrednictwem ryb trafiać na nasze talerze.
 
Żeby oszacować jak bardzo nadużywamy naszej planety, co roku liczony jest Dzień Długu Ekologicznego. Uświadamia nam on, którego dnia w roku przekraczamy możliwości planety do samoregeneracji. W bieżącym roku 2020 dzień ten przypadł na 22 sierpnia.
 
Co zatem możemy zrobić byśmy nadal mogli cieszyć się  prężną gospodarką, jednocześnie nie poświęcając dobrostanu środowiska naturalnego?

Z odpowiedzią przychodzi gospodarka o obiegu zamkniętym, w której z definicji nie występuje termin taki jak śmieć czy odpad. Gospodarka ta oparta jest na m.in. na przenikających się hierarchii postępowania z odpadami i zasadzie "6R". Jej istotą jest projektowanie procesów produkcyjnych, usług oraz wykorzystania energii tak, by wyeliminować, bądź możliwie jak najbardziej zminimalizować marnotrawstwo. Jak sama nazwa wskazuje, obieg zamknięty oznacza, że surowce zamiast być wyrzucane i składowane bądź spalane, powinny być zawracane do ponownego użytku, a produkty wykorzystywane możliwie wielokrotnie, jak np. w systemach kaucyjnych.
 
W gospodarkę o obiegu zamkniętym znakomicie zatem wpisują się wytrzymałe produkty, które łatwo naprawić bądź ponownie wykorzystać. Te, które nie nadają się już do użytku powinny natomiast być poddawane recyklingowi materiałowemu, tak by choć wyprodukowane wcześniej surowce nie uległy zmarnowaniu. Warto również pamiętać, że produkty uboczne z jednego zakładu produkcyjnego mogą być cennym surowcem dla kogoś innego - powinniśmy szukać takich synergii.
 
W gospodarce o obiegu zamkniętym należy również jak najefektywniej odzyskiwać energię. Przykładem takich działań może być wykorzystywanie ciepła pochodzącego z wody chłodzącej w zakładach produkcyjnych, chociażby w celach grzewczych.
© 2021 Centrum UNEP/GRID-Warszawa, Zakład Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska
ul. Sobieszyńska 8, 00-764 Warszawa; tel. +48 22 840 6664, e-mail: grid@gridw.pl

Polityka prywatności